अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भारत र पाकिस्तानबीच उत्पन्न तनाव न्यूनीकरणमा आफैंले निभाएको ‘केन्द्रीय भूमिका’ सम्बन्धी दीर्घकालीन दाबीलाई फेरि दोहोर्याएका छन्। न्युयोर्कका नवनिर्वाचित मेयर जोहरान ममदानीसँग ह्वाइट हाउसमा भएको भेटका क्रममा उनले उक्त दाबी पुनः सार्वजनिक गरे।
चुनावपछिको पहिलो औपचारिक भेटका लागि वासिङ्टन पुगेका ममदानीसँगको संवादपछि राष्ट्रपति ट्रम्पले बैठकलाई ‘उत्कृष्ट’ भन्दै ममदानीसँगका कुराकानी ‘रमाइलो’ भएको टिप्पणी गरे। दुवैजना पत्रकारहरू सामु उपस्थित हुँदा ट्रम्पले मे महिनामा भारत र पाकिस्तानबीच चर्किएको तनाव स्मरण गराउँदै भने, “मैले भारत–पाकिस्तानसहित आठ देशसँग आठ शान्ति सम्झौता गराएँ।” उनका अनुसार, उक्त तनाव नियन्त्रणमा ल्याउन उनका प्रशासनले निर्णायक हस्तक्षेप गरेको थियो।
यसअघि पनि राष्ट्रपति ट्रम्पले यो विषयमा बारम्बार उस्तै अभिव्यक्ति दिँदै आएका छन्। बुधबार मात्र उनले भारत र पाकिस्तान दुवैले शत्रुता अन्त्य नगरे ३५० प्रतिशतसम्म आयात शुल्क वृद्धि गर्ने चेतावनी दिएका थिए भन्ने दाबी गरेका थिए। ट्रम्पका अनुसार त्यही दबाबका कारण दुबै आणविक–सशस्त्र छिमेकी युद्धस्तरको भिडन्तबाट पछि हटे।
ट्रम्पले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले आफूलाई “हामी युद्धमा जाने छैनौँ” भनेको दाबी पनि पुनः दोहोराए। मे १० पछि उनले सामाजिक सञ्जालमा भारत–पाकिस्तानबीच वासिङ्टनले सहज बनाएको वार्ताका परिणामस्वरूप ‘पूर्ण र तत्काल’ युद्धविराम भएको उल्लेख गर्दै आएका छन्। उनका अनुसार, यस विषयमा उनले अहिलेसम्म ६० भन्दा बढी पटक शान्ति सहजीकरणमा आफ्नो योगदान रहेको भनिसकेका छन्।
तर भारतले भने निरन्तर तेस्रो पक्षीय मध्यस्थता अस्वीकार गर्दै आएको छ। अप्रिल २२ मा काश्मीरको पहलगाममा धार्मिक र्याली लक्षित आतङ्कवादी आक्रमणमा २६ सर्वसाधारण मारिएपछि भारतले पाकिस्तान तथा पाकिस्तान प्रशासित काश्मीरस्थित आतङ्कवादी पूर्वाधारलाई लक्षित गर्दै मे ७ मा ‘अपरेसन सिन्दूर’ सुरु गरेको थियो। करिब चार दिनसम्म चलेको ड्रोन तथा मिसाइल आदानप्रदानपछि दुवै पक्ष मे १० मा शत्रुता अन्त्य गर्न सहमत भएका थिए।
न्युयोर्कको नेतृत्वमा ऐतिहासिक मोड : मेयर ममदानी
ह्वाइट हाउसमा नवनिर्वाचित मेयर ममदानीको उपस्थितिले न्युयोर्क सहरको नेतृत्वमा ऐतिहासिक परिवर्तनको संकेत गरेको छ। उनी अमेरिकाको सबैभन्दा ठूलो महानगर न्युयोर्क सहरका नेतृत्वकर्ता बन्ने पहिलो दक्षिण एसियाली र पहिलो मुस्लिम पदाधिकारी बनेका छन्।
अत्यन्त लोकप्रियता कमाएका ममदानीले रिपब्लिकन कर्टिस स्लिवा र स्वतन्त्र उम्मेदवारका रुपमा प्रतिस्पर्धामा उत्रिएका पूर्व गभर्नर एन्ड्र्यु कुओमो दुवैलाई पराजित गरेका थिए। कुओमोले अन्तिम चरणमा राष्ट्रपति ट्रम्पको समर्थनसमेत पाएका थिए, तर त्यो समर्थन उपयोगी हुन सकेन।
भारतीय मूलका ममदानी फिल्म निर्माता मीरा नायर र प्रख्यात शैक्षिक व्यक्तित्व महमुद ममदानीका सुपुत्र हुन्। युगान्डाको कम्पालामा जन्मिएका उनी सात वर्षको उमेरमा अमेरिकाको न्युयोर्कमा बसाइँ सरेका थिए र सन् २०१८ मा अमेरिकी नागरिकता प्राप्त गरेका थिए।
