कोशी अस्पतालको फार्मेसीमा बिमा दुरुपयोग : तीन कर्मचारी बर्खास्त, विस्तृत छानबिनको तयारी

विराटनगर, मोरङ | कोशी अस्पताल विराटनगरमा औषधि वितरणमा व्यापक अनियमितता भएको पत्ता लागेपछि अस्पताल प्रशासनले तीन कर्मचारीलाई सेवाबाट बर्खास्त गरेको छ। फार्मेसी र स्वास्थ्य बिमा शाखामा कार्यरत ती कर्मचारीहरूले बिमा रकमको दुरुपयोग गरी औषधि हिनामिना गरेको पुष्टि भएपछि अस्पतालले कारबाही गरेको हो।

बर्खास्त गरिएका कर्मचारीहरूमा फार्मेसी सहायक शिशिर साहु, फार्मेसी सहायक निरीक्षक सन्ध्या यादव र कार्यालय सहयोगी सुमित कामत रहेका छन्। ती तीनैजना अस्पताल विकास समिति अन्तर्गत सेवा करारमा कार्यरत थिए।

उजुरीपछि खुलेको अनियमितता

एकजना क्यान्सर पीडित बिरामीले आफूले औषधि नलिए पनि बिमा रकम सकिएको जानकारी पाएपछि अस्पताल प्रशासनमा उजुरी दिए। सोही उजुरीका आधारमा छानबिन सुरु गरिएको थियो। अनुसन्धानका क्रममा एक हप्ताको औषधिका लागि आएको बिरामीको बिमा खाताबाट एक महिनाको औषधि रकम कट्टा गरिएको खुलेको थियो।

त्यस्तै, चिकित्सकको सिफारिसबिना महँगा औषधिहरू बिरामीको नाममा देखाएर बिमा रकम दुरुपयोग गरिएको प्रमाण पनि भेटिएको छ।

समितिको प्रतिवेदन र कारबाही

अस्पताल प्रशासनले अनियमितताको आशंकामा आन्तरिक छानबिन समिति गठन गरेको थियो। समितिले सीमित बिलहरूको अध्ययन गर्दा पाँच वटा घटनामा ती तीन कर्मचारीको संलग्नता देखिएको उल्लेख गरेको छ। समितिको प्रतिवेदनको आधारमा आइतबार ती कर्मचारीहरूलाई सेवा मुक्त गरिएको हो।

अझ ठूलो घोटालाको आशंका

अस्पताल प्रशासनले हाल देखिएको अनियमितता मात्र सतहको भाग हुन सक्ने भन्दै विस्तृत अनुसन्धानका लागि अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगसँग सहकार्यको तयारी गरिरहेको जनाएको छ।

अस्पतालकी मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा. रूना झाले भनिन्, “बिमितको उजुरीपछि तत्काल छानबिन समिति गठन गरियो। समितिको प्रतिवेदनले संलग्नता पुष्टि गरेपछि तत्काल बर्खास्ती गरिएको हो।”

संस्थागत लापरवाही?

कोशी अस्पतालमा दैनिक झण्डै १५०० बिरामी आउने गरेका छन्, जसमध्ये अधिकांशले स्वास्थ्य बिमा प्रयोग गर्छन्। यति ठूलो संख्याका बिमितबीच औषधि स्टक, बिलिङ र सफ्टवेयर प्रणालीको प्रभावकारी अनुगमन नहुँदा यस्तो लापरवाहीको वातावरण तयार भएको देखिन्छ।

स्वास्थ्य बिमा बोर्ड, कोशी प्रदेशका प्रमुख अर्जुन पण्डितले चिकित्सकको सिफारिसबिना औषधि वितरण गर्नु गैरकानुनी भएको बताउँदै यसलाई रोक्न कडा निगरानी आवश्यक रहेको बताए।

प्रदेशभरका संस्थाहरूमा प्रश्न

यो घटनाले कोशी अस्पतालको व्यवस्थापनमाथि मात्र होइन, कोशी प्रदेशका अन्य ११८ वटा स्वास्थ्य सेवा प्रदायक संस्थाहरूको पारदर्शिता र जवाफदेहितामाथि पनि गम्भीर प्रश्न खडा गरेको छ।

हाल कोशी प्रदेशमा झण्डै २७ लाख ८० हजार नागरिक स्वास्थ्य बिमामा आबद्ध छन्। प्रदेशको झापा जिल्लामा सबैभन्दा बढी ८ लाख १६ हजार र सोलुखुम्बुमा सबैभन्दा कम १८ हजार २८६ जना बिमित छन्।

निष्कर्ष

फार्मेसीमार्फत बिमा दुरुपयोग र औषधि हिनामिनाको यो घटना केवल तीन कर्मचारीको मिलेमतो मात्र नभई, व्यापक प्रणालीगत कमजोरीको परिणाम हो भन्ने आशंका बढेको छ। अब आवश्यक छ—प्राविधिक सुधार, निगरानी प्रणालीको सुदृढीकरण, र जिम्मेवार निकायबीच समन्वयको।

अस्पताल प्रशासनले चालेको कदम स्वागतयोग्य भए पनि गहिरो अनुसन्धान र संस्थागत सुधार नगरी यस्तो प्रवृत्ति नियन्त्रणमा आउन गाह्रो देखिन्छ।