संवाहक नेपालभाषा बुलेटिन, च्यागु नेपालभाषा गूखं

कृष्ण प्रजापति
० चिकित्सा शिक्षा विधेयक राष्ट्रियसभां नं पारित यात : आः कानून जुइगु,
० आः नेपाल टेलिभिजन नं एचडीइ वन, चितवनय् मोटरसाइकल दुर्घटना,
० कांग्रेसपाखें संसद अवरुद्ध : गोविन्द केसीया जीवनरक्षाया माग ।
० किपुली ‘रुद्रबहादुर स्मृति पुरस्कार’ सहिद स्मारक कलेजया जिसीयात ।
० अमेरिकाया स्वंगू राज्यय् अतिकं ख्वाउँगुलिं आपतकाल घोषणा, ७ म्ह ।
प्रमुख प्रतिपक्षी नेपाली कांग्रेसया सांसदतय्गु विरोध जूसां नं राष्ट्रिय चिकित्सा शिक्षा विधेयक राष्ट्रियसभापाखें नं पारित जूगु दु ।
आः राष्ट्रपतिं प्रमाणित यायेधुंकाः विधेयक कानून कथं लागू जुइ । प्रतिनिधिसभापाखें सन्देशलिसें राष्ट्रियसभाय् छ्वःगु विधेयक बहुमतं पारित जूगु खः ।
चिकित्सा शिक्षा विधेयकयात कयाः राष्ट्रियसभाय् निगू संशोधन प्रस्तावतकं दर्ता जूगु खः । तर निगुलिं संशोधन प्रस्तावयात नायः गणेश तिमिल्सिनां निर्णयार्थ पेस याःगु खः । निगुलिं संशोधन प्रस्ताव बहुमतं अस्वीकृत याःगु खः ।
बिहिवाः राष्ट्रियसभाया बैठक ज्वःछि नेपाली कांग्रेसया सांसदत धाःसा दनाः हे विरोध प्वंकाच्वंगु खः ।
०००
संचार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री गोकुल बाँस्कोटां राजनीतिक कार्यकर्ता जुयाः सरकारी संचारमाध्यमय् गडबडी याइपिन्त सरकारं सहमयायेगु धयादीगु दु ।
नेपाल टेलिभिजनया ३४ क्वःगु वार्षिकोत्सव व एचडी प्रविधि आरम्भ समारोहयात सम्बोधन यासें मन्त्री बाँस्कोटां टेलिभिजनयात राजनीतिक कार्यकर्ताया आवश्यकता मदूगु धयादीगु दु ।
मन्त्री बाँस्कोटां थःम्हं ब्यूगु निर्देशन कथं माघ १७ य् नेपाल टेलिभिजन एचडीइ वंगु धासें आः ६ निसें ८ महिना दुने सार्वजनिक प्रसारण सेवाय् यंकातुं त्वःतेगु प्रतिबद्धता प्वंकादिल ।
चाहे जूसा जुइगु जुयाच्वन धैगु खँ टेलिभिजन व्यवस्थापनं क्यंगु धासें वय्कलं आः पीएसबीइ नं वनातुं त्वतेगु धयादीगु दु ।
मन्त्री बाँस्कोटां धयादी, “नेपाल टेलिभिजन यक्व दँ न्ह्यः एचडीइ वनेमाःगु खः, तर वनेमबीकेगु तत्व नं थन दुने हे दु । नेपाल टेलिभिजन निजी क्षेत्रलिसे प्रतिस्पर्धा मखु, न्हाप जुइ हे माः । पीएसबीइ वनेधुंकाः नेपाल टेलिभिजनयात त्याकीगु संस्था छुं नं दइमखु ।”
टेलिभिजनया पत्रकार व व्यवस्थापकयात सम्बोधन यासें मन्त्री बाँस्कोटां धयादी, “सरकारया सेवा यायेम्वाः । तर, राष्ट्रया व संस्थाया हित स्वयादिसँ । व्यक्तियात हयाः मानमर्दन यायेगु, चोरचार यायेगु व थःगु राजनीतिक अभिष्ट पूवंकेगु अखडा नेपाल टेलिभिजन जुइफइमखु ।”
मन्त्री बाँस्कोटां धयादी, “चारतारे व लालतारे जुयाः वइपिन्त फरक दृष्टिकोणं स्वयेगु जुइ । नेपाल टेलिभिजनपाखें देसया सेवा यायेगु सोच तयाः वइपिन्त लसकुस यायेगु जुइ ।”
छुं महिना न्ह्यः थःत डेलिगेशन हे वनाः टेलिभिजन ज्याझ्वलय् हःगु व अपमानजनक न्ह्यसःत न्यनाः छुं क्लिप काटकुट यानाः पिने चर्चाय् हःगु सन्दर्भ मन्त्री बाँस्कोटां लुमंकादिल ।
तत्कालीन ज्याझ्वः न्ह्याकामि राजु थापां क्लिप काटकुट यानाः फेसबुकपाखें मन्त्री विरुद्ध प्रचार याःगु धासें टेलिभिजनं वया ज्याझ्वःया करार नवीकरण मयाःसे बिदा याःगु खः । मन्त्री बाँस्कोटां वहे प्रकरणपाखे इंगित यानादिल ।
मन्त्री बाँस्कोटां धयादी, “सरकारया आलोचना यायेत छूट दु । तर, समाचार ब्यक्वेके दइमखु । सरकार ला जनताया मिखाया नानी नं जुइ, फुक्कसिगु मिखाया नगु नं जुइ । तर टेलिभिजनय् चारतारे व लालतारे जुयाः ज्या यायेमखन धायेवं सुयागुं बदनाम यायेदइमखु ।”
वय्कलं विज्ञापन दतातय्त नं ढुक्क जुयाः नेपाल टेलिभिजनयात विज्ञापन बियादीत आग्रह तकं यानादीगु दु ।
०००
अनसन च्वनाच्वनादीम्ह प्रा।डा। गोविन्द केसीया जीवनरक्षाया माग यासें प्रमख विपक्षी नेपाली कांग्रेसं संसद अवरुद्ध याःगु दु ।
बैठक सुरु जुइखतं कांग्रेस सांसदपिं दनेधुंकाः सभामुखं कांग्रेस सांसद डा। मिनेन्द्र रिजालयात न्वःवायेगु ई ब्यूगु खः । वधुंकाः नेपाली कांग्रेसया फुक्क सांसदपिं दंगु खः ।
सांसद रिजालं संसदपाखें चिकित्सा शिक्षा गलत प्रक्रियां पारित जूगु धासें उकियात परिमार्जन यानाः डा। गोविन्द केसीया जीवनरक्षा यायेमाःगु धयादीगु खः ।
रिजालं धयादी, “गोविन्द केसीया ज्यान रक्षा यायेमाः, चिकित्सा गुकथं थनं पारित जुल, व गलत जुल, आः उकियात परिमार्जन यानाः गोविन्द केसीया जीवनरक्षा जुइगु, चिकित्सा शिक्षा सुधार जुइगु लँपु बन्द मयाये । राष्ट्रिय सभां उगु लँपुं हयेमाः धैगु सत्ताया आग्रह दयेमाः ।”
वय्कलं आः संवादपाखें थ्व ज्या यायेमफइगु धासें उकिया निंतिं लकस दयेकेत सभामुखयात आग्रह यानादीगु खः ।
आः संसादया लँपुइ न्ह्यःने वने, चिकित्सा शिक्षा परिमार्जन यायेगु लँपुइ सरकार न्ह्यःने वनेमा धकाः रिजालं धयादीगु दु ।
०००
किपू लागाया बरिष्ठ स्वास्थ्यसेवी, शिक्षाप्रेमि, समाजसेवी लिसें किपूया सहिद स्मारक कलेजया संस्थापक नायः मदुम्ह रुद्रबहादुर प्रधान ९ब्रम्हुकाजीया लुमन्तिइ किपू लागाय् थीथी सामाजिकलिसें मेमेगु च्वछायेबहःगु ज्या यायेगु निंतिं रुद्रबहादुर स्मृति प्रतिष्ठान नीस्वनातःगु दु ।
थुगु प्रतिष्ठानं दँय् दसं थीथी ज्याझ्वः न्ह्याकाः वयाच्वंगु दु । थ्वहे झ्वलय् उगु रुद्रबहादुर स्मृति प्रतिष्ठानं शिक्षा क्षेत्रय् बिबिएस स्नातक तह व्यवस्थापन संकाय् सर्वोकृष्ट जूपिं विद्यार्थीतय्त हःपाः व तिबः बिइगु नितिं पलिस्था यानातःगु ‘रुद्र स्मृति पुरस्कार’ थुगुसी २०७५ ब्याचया विद्यार्थी सहिद स्मारक कलेजया विद्यार्थी तेजेन्द्र जिसीयात नगद न्याद्वः तका लिसें उगु पुरस्कार लःल्हाःगु दु ।
सहिद स्मारक कलेजया २८ क्वःगु वार्षिक ज्याझ्वः माघ १६ गते बुधवाः सहिद दिवसया दिं जूगु खः । उगु हे ज्याझ्वलय् रुद्रबहादुर स्मृति प्रतिष्ठानं ‘रुद्र स्मृति पुरस्कार’ जिसीयात लःल्हाःगु खः ।
रुद्र स्मृति पुरस्कार वंगु २०७१ सालनिसें लःल्हानाः वयाच्वंगु जानकारी प्रतिष्ठानया संस्थापक नायः रविन्द्रबहादुर प्रधानं नेवाः जानकारी बियादीगु दु ।
प्रतिष्ठानया संस्थापक नायः भाजु प्रधानं रुद्रबहादुर स्मृति प्रतिष्ठानया लुखां थीथी ज्याझ्वः न्ह्याकाः वनेगु व यायेमानीगु आपालं दनीगु खँ न्ह्यथनादिसें प्रतिष्ठानं स्वास्थ्य, शिक्षालिसें आपालं मेमेगु सामाजिक ज्या निरन्तर रुपं न्ह्याकाः वनेगु बचं बियादीगु दु ।
लुमंकेबहःजू, ताःई न्ह्यवःनिसें मदुम्ह रुद्रबहादुर प्रधानपाखें किपू लागाया जनताया जक मखु, किपू लागां पिनेया जनतायात नं दुग्यंक स्वास्थ्य सेवा बियाः वयाच्वनादीगु खः । छुं दँ न्ह्यः वय्कः प्रधान मदुगु खः
किपूबासीया पुलांपिं जनसाधारणपिन्सं ब्रम्हुकाजी छम्ह मदुगुलिं थःपिनिगु उसाँय् बांलाक्क परीक्षण यायेमखंगु व ब्रम्हुकाजी मदुगुलिं थःपिं नं ल्वगि जुुुजुं वनाच्वंगु नुगःखँ प्वंकीपिं नं आपालं दु ।
वय्कः रुद्रबहादुर प्रधान न्हापां पंचायतकालय् लायकु त्वाःया प्रधानपञ्च खःसा प्रजातन्त्र वयेधुंकाः उगु लाय्कु गाविसया गाविस नायः नं जुयादीम्ह व्यक्तित्व खः ।
उगु रुद्रबहादुर स्मृति पुरस्कार लःल्हायेगु ज्याझ्वलय् येँ १० नम्बर क्षेत्रया नेपाली कांग्रेसया सांसद राजनकुमार केसीलिसें नेकपाया शम्भुराम महर्जन मान्छे, नेपाली कांग्रेसया राजकुमार नकःमि, राममान सिंहलिसें थीथी व्यक्तित्वपिनिगु उपस्थिति दूगु खः ।
०००
थ्वहे वइगु ने।सं। ११३९ सिल्लाथ्व तृतिया माघ २५ गते शुक्रवाःकुन्हु नेपालभाषा एकेदेमिया काव्य कवःपाखें नेपालभाषाया काव्य विधाया स्तर थकायेगु तातुनां बिम्ब, बिम्बया ताजि व नेपालभाषाया कविता बिषयस छगू अन्तरक्रिया ज्याझ्वःया ग्वसाः ग्वःगु दु ।
यलया कुपुण्डोलय् च्वंगु सातोआकि स्मृति भवनय् न्हिनसिया १ ताः निसें ३ ताः ईतक न्हाइगु उगु ज्याझ्वलय् ब्वति कयादीत नेपालभाषा एकेदेमिपाखें इनाप याःगु दु ।
०००
चितवनया भरतपुर महानगरपालिका–९ शरदपुरय् मोटरसाइकल दुर्घटना जुयाः छम्ह मनू सीगु दु ।
वंगु चान्हय् थ्यंमथ्यं १ः३० ता इलय् ना ५३ प ९७५२ ल्याःया मोटरसाइकल अनियन्त्रित जुयाः फातापूबलय् भरतपुर–४ या २८ दँया मनोज काफ्ले सीगु जिल्ला प्रहरी ज्याकुथिं जानकारी ब्यूगु दु ।
दुर्घटनाय् तच्वकं घाःपाः जूम्ह काफ्लेया वासः यायेगु नितिं भरतपुर अस्पताल यंकाच्वंगु इलय् लँपुइ हे सीगु प्रहरी प्रमुख सुशील सिंह राठौरं जानकारी ब्यूगु दु ।
०००
नेपाःया नितिं चिनियाँ राजदूनत होउ यान्छीं सन् २०१९ नेपाः व चीन स्वापूया नितिं महत्वं जाःगु दँ जुइगु धयादीगु दु ।
नेपाः व चीन स्वापूपाखें उज्ज्वल भविष्यया लिसें विकासया ह्वताःत चूलाकाः च्वनागु धासें राजदूत होउ नं सन् २०१९ निगुलिं देसया नितिं महत्वं जाःगु दँ जुइगु धयादीगु खः ।
चिनियाँ न्हूदँया लसताय् बुधवाः येँय् ग्वसाः ग्वःगु सांस्कृतिक ज्याझ्वःयात सम्बोधन यानादिसें राजदूत होउ नं धयादी, “सन् २०१९ य् चीनं जनवादी गणतन्त्र चीन पलिस्थाया ७० क्वःगु दँया बर्षगाँठ न्यायेकी व अन्तर्राष्ट्रिय ग्वाहालिया नितिं निगूगु बेल्ट रोड सम्मेलन ग्वसाः ग्वइ । लिसें नेपाल सरकार समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाःमिया विकास आज्जुलिसें निगूगु दँय् दुहाँ वनी । चीन व नेपालं स्वापू थःथवय् लाभया स्वापू व उज्ज्वल भविष्यया सम्भावनाया लिसें विकासया ह्वताःत कयाच्वंगु दु ।
थुज्वःगु महत्वं जाःगु क्षणय् नेपाःया नितिं राजदूत नियुक्त जुइखनाः थः सम्मानित जूगु राजदूत होउ नं धयादिल ।
थःगु कार्यकालया न्हापांगु महिनाय् नेपाल सरकार, राजनीतिक दल व सामाजिक संगठनया प्रतिनिधिपिं लिसे नापलाये ज्या व सहलह यानागु वय्कलं जानकारी बियादीगु दु ।
उगु नापालाये ज्या व सहलहया झ्वलय् निगू देस व निगू देसया जनता दथुया मित्रताया नितिं नेपाः व चीन मित्रताया महत्व महसुस जूगु राजदूत होउ नं धयादीगु दु ।
वय्कलं चीन व नेपाःदथुइ जूगु महत्वं जाःगु सम्झौता कार्यान्वयन याकेत, थीथी क्षेत्रय् ग्वाहालि कालबिलयात अप्वयेकेत व मंकाः भविष्यया निर्माणया नितिं फुक्कलिसे छप्पं जुयाः ज्या यायेगु प्रतिबद्धता प्वंकादीगु दु ।
वय्कलं थःगु कार्यकालय् निगू देसया स्वापूयात न्हूगु उचाइलय् थ्यंकेगु नं धयादिल ।
सन् २०१८ स निगुलिं पक्षया मंकाः कुतःपाखें राजनीतिक, आर्थिक, जनता–जनतादथुया स्वापू, सांस्कृतिक कालबिल व सहकार्य न्हूगु उचाइलय् थ्यंगु वय्कलं लुमंकादिल ।
प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीं चीनया भ्रमण याःगु, निगू देसया नेतापिन्सं थीथी क्षेत्रय् व्यवहारिक ग्वाहालि बृद्धिया नितिं महत्वं जाःगु सहमति कायम याःगु व मंकाः रुपं ट्रान्सहिमालयन मल्टि डायमेन्सनल कनेक्टिभीटी नेटवर्क निर्माणय् सहमति प्वंकूगु खँया चर्चा राजदूत होउ नं यानादीगु दु ।
सांस्कृतिक ज्याझ्वलय् उपराष्ट्रपति नन्दबहादुर पुन, सभामुख कृष्णबहादुर महरा, राष्ट्रियसभाया नायः गणेश तिमिल्सिना, थीथी राजनीतिक दलया नेतात, व्यापारी, कूटनीतिक नियोगया प्रतिनिधि, समाजसेवी, पत्रकार लिसें थीथी व्यक्तित्वपिनिगु सहभागीता दूगु खः ।
ज्याझ्वलय् तिब्बतया स्वायत्त क्षेत्र चेङदुपाखें वःपिं कलाकारतय्सं म्ये व हुलाप्याखं न्ह्यब्वःगु खँ जिमि चीनया सम्वाददाता इभान इपं कनादिल ।
०००
अमेरिकाया प्यंगू राज्यय् अतिकं ख्वाउँगु अप्वःगु दु । ध्रुवीय क्षेत्रपाखें वःगु बरफं जाःगु वायुया हुनिं ख्वाउँगु अप्वयेधुंकाः स्वंगू राज्यं आपतकाल घोषणा याःगु दु ।
ख्वाउँगु अतिकं अप्वयेधुंकाः मध्यपश्चिम क्षेत्रया इलिनोई, मिशिगन व विस्कन्सिन राज्यय् आपतकाल घोषणा याःगु खः । दक्षिणी राज्य एलाबाय् व जोर्जियाय् बासिन्दां नं ख्वाउँगु लकस सहयानाच्वंगु दु । मौसमविद्तय्सं धाःसा अन च्वापुवा गाइगु भविष्यवाणी याःगु दु ।
सिकागो नगरय् अन्टार्टिका महादेसय् थें भिसो जुयाच्वंगु धाःगु दु । बीबीसीया कथं, वंगु चान्हय् अनया तापक्रम माइन ३० डिग्री सेल्सियस मापन जूगु दु । उत्तरी डाकोटाया तापक्रम माइनस ३७ डिग्री सेल्सियस जूगु दु । अतिकं ख्वाउँगुलिं ताल–तलैया जमे जूगु दु । अन्तर्राष्ट्रिय संचारमाध्यमया कथं न्यूयोर्क व क्यानाडाया सीमाय् लाःगु नायगरा फल्स बरफय् हिउगु दु ।
अतिकं ख्वाउँगुया साामना याःपिनिगु ल्याः २५० मिलियन दु । ९० मिलियन जनता माइनस १७ डिग्रीया ख्वाउँगु सहयानाः च्वनाच्वंगु बीबीसीया बुखँय् न्ह्यथनातःगु दु ।
ख्वाउँगु अप्वयेधुंकाः मनूतय्त सतर्कता छ्यलेत व छेँ पिने पिहाँ मवयेत राज्यया एजेन्सी व अधिकारीपिन्सं उर्दी जारी याःगु दु ।
पोलार भोर्टेक्स नां ब्यूगु उगु लिच्वलं आःतक थीथी राज्यय् यानाः ७ म्हेसिगु ज्यान कायेधुंकूगु सरकारी अधिकारीतय्सं धाःगु दु ।
हवाई सेवाय् लिच्वः लाःगु दुसा स्कूल व सरकारी ज्याकुथि बन्द याःगु दु । रेलया लिग क्वाकेत मिँ हे च्याकूगु बीबीसीं जानकारी ब्यूगु दु ।
ख्वाउँगुया पत्याः हे मजूगु लकसय् अमेरिकी राज्य फसेजुयाच्वंगु इलय् लुटपाटया घटना जुयाच्वंगु संचारमाध्यमं धाःगु दु । बीबीसीया कथं, थिकेगु ज्याकेटत लुटेरातसें बन्दुक क्यनाः लुटेयाःगु दु ।
इलिनोइस राज्यया मौसमविद् रिकी क्यास्ट्रों ख्वाउँगुया इतिहास निर्माण जुइफइगु धाःगु दु । अनया नेशनल वेदर सर्भिसं १० मिनेट जक ख्वाउँगुया संसर्गय् च्वनेबलय् शीतदंश जुइफइगु धासें सतर्क जुयाच्वनेत आग्रह याःगु दु ।